Omgewingsimpakstudie vir staalsmeltery nou beskikbaar

Dit is 'n voorstelling van hoe die beoogde staalsmeltery op die plaas Smokey Mountain sal lyk.

THABAZIMBI – Die eerste omgewingsimpakstudie vir die beoogde ystersmeltery op die plaas Smokey Mountain, raak slegs ligweg aan twee van die belangrikste kwessies, naamlik waterverbruik en –behandeling, asook die oorweging van alternatiewe persele vir die oprigting van die aanleg.

Volgens die verslag word geen alternatiewe persele oorweeg nie, ten spyte van die feit dat ‘n perseel in die industriële gebied beskikbaar was sowat ‘n jaar gelede. In die verslag word slegs aangedui dat die ander perseel nie oorweeg is nie, maar geen redes word aangevoer nie. Die eienaar van die plaas en eienaar van SASCO (wat die aanleg wil ontwikkel), Alan Tavakolli, het tydens die openbare vergadering erken dat hy die plaas aangekoop het met die doel om ‘n smeltery daar te begin.

In die verslag is daar ook sprake van ystererts wat later uit die direkte omgewing verkry sal word, hoewel nog geen prospekteeraansoeke gebring is nie. Voorlopig sal ystererts van Kumba en steenkool van Lephalale verkry word, lui die verslag.

Die grootste voordeel van die smeltery, naamlik die skepping van sowat 1 500 werksgeleenthede vir plaaslike inwoners, word egter nie negatief geraak indien ‘n ander perseel oorweeg word nie, veral nie indien hierdie perseel nader aan die dorp is nie.

Heelwat ongelukkigheid bestaan onder beswaarmakers oor onwaarhede in die verslag soos dat die perseel beskryf word as naby die dorpsgrense, die sogenaamde“urban edge”. Die afstand vanaf die dorp word as 6km aangedui in die verslag terwyl dit nader aan 10km buite Thabazimbi is. In ‘n reguit lyn sal die smeltery ongeveer 4km van die Marakele Nasionale Park wees.

Volgens die verslag is die beoogde ontwikkeling in lyn met die Munisipaliteit se SDF (Spatial Development Framework), Grondgebruik Bestuurskema en beoogde beplanning vir die gebied . In der waarheid is die gebied in die SDF geoormerk vir toerisme-ontwikkeling. In terme van Wet 70 van 1970 (die Wet op onderverdeling van Landbougrond) word dit as landbougrond geklassifiseer. In die Waterberg se Omgewingsbestuursplan val die gebied binne ‘n Sone 2-area, wat hoë beskerming geniet en as buffersone vir die Waterberg Biosfeer behoort te dien.

Ten spyte daarvan dat die ystersmeltery nie binne die beoogde beplanning vir die area val soos deur die Munisipaliteit vasgestel nie, is daar by ‘n onlangse raadsvergadering van die Munisipaliteit besluit om die ontwikkeling van die aanleg op Smokey Mountain te ondersteun op voorwaarde dat toestemming van die Dept van Omgewingsake verkry word. Met hierdie besluit het die raad ‘n besluit geneem wat loodreg teen sy eie beplanningsraamwerk, die SDF, gaan.

Die kwessie van waterverkryging word skaars aangeraak in die verslag. Daar word voorsien dat sowat 250 000 liter water per maand (3miljoen liter per jaar) uit ondergrondse bronne verkry word, maar, volgens die verslag, word geen waterverbruik-lisensie daarvoor benodig nie. Daar is ook geen verwysing na die beskikbaarheid van water (of die grootte van ondergrondse bronne nie) en die impak van die onttrekking op omliggende gebruikers nie.

Vrae word ook gevra oor die behandeling van metaalskuim (“slag”), een van die neweprodukte van staalvervaardiging, asook die afloopwater wat chemikalieë mag bevat.

In ‘n onlangse aansoek vir dorpstigting in die omgewing tussen Cornwell (Smokey Mountain) en die Marakele Nasionale Park, het SASCO beswaar gemaak teen die aansoek, omdat dit die ontwikkeling van die staalsmeltery benadeel. Die outoriteit van die tribunaal (wat die dorpstigting aansoek moes aanhoor) is deur SASCO se prokureurs in twyfel getrek en die saak uitgestel tot in September.

Vele ander vrae het op die voorgrond getree rakende die staalsmeltery, soos die werkskepping wat ander tipe ontwikkelings ook kan bied, die kragbeskikbaarheid, die uitlaatgasse, die visuele impak, die afloop van reënwater en die karakter van die omgewing. Kommentaar op die omgewingsimpakstudie moes reeds hierdie week die konsultante bereik het.

Hennie Pauw