Agri Limpopo maan oor kommando’s

Agri Limpopo Kantoor sê in ‘n mediaverklaring dat dit onder hul aandag gekom het dat daar in Limpopo pogings aangewend word vir die stigting van privaat sekuriteit strukture naamlik kommando’s. Die organiseerders beweer dat hulle ter ondersteuning van hulle poging Solidariteit genader het wat volgens hulle die inisiatief ondersteun het. Volgens mnr Francois van den Berg, President Agri Limpop, het hulle met Solidariteit geskakel by name mnr Nantes Kelder, wat onomwonde dit ontken het, en meegedeel het dat hulle nooit so poging sal en wil ondersteun nie.

Die aangeleentheid is ook met die plaaslike verteenwoordiger, mnr Jan Pretorius, bespreek en hy het ook ontken dat die aangeleentheid met hom bespreek is. Agri Limpopo het ook die saak met die VF Plus bespreek, by  name Pieter Groenewald, wat bevestig het dat hy bewus is van sekere sekuriteitsaksies wat plaasvind maar hulle sal dit slegs ondersteun indien dit binne die raamwerk van die wet is.

Dit is verstaanbaar, gegewe die landelike veiligheid situasie, dat daar ‘n behoefte bestaan by landbouers om hulself, hul gesinne en hul eiendomme te beskerm teen aanvalle. Dit moet egter binne die raamwerk van die wette van die land gedoen word. Die kommandostelsel is uitgefaseer en het geen wetlike status nie.

Van den Berg sê voorts dat geen land kan bekostig of behoort dit te duld dat daar privaat-weermagte binne die landsgrense opgebou word nie. Die taal wat in die konsep kommando reglement van orde gebruik word, is die van ‘n private weermag, waarmee die owerhede sekerlik met goeie rede ernstige probleme kan hê. Daar is verder sprake van die gebruik van vlae en simbole uit die verlede en die uitsluiting van swart mense uit die strukture, dinge waaroor daar groot politieke sensitiwiteit bestaan. Daar was juis in die onlangse verlede in die media berig oor regse komplotte wat ontbloot en wapenopslagplekke wat gevind is.

Verder moet daar onderskei word tussen ‘n privaat-weermag en ‘n sekuriteit diensverskaffer en ‘n plaaswag. Wet 56 van 2001 van die Privaat Sekuriteit industrie moet enige persoon of maatskappy registreer, indien so ‘n diens gelewer word. Daar moet ook aan sekere vereistes voldoen word, en daar is ook gelde betaalbaar.

Hy wys ook daarop dat die Wet op die Beheer van Vuurwapens die dra en gebruik van vuurwapens reguleer. Lede van byvoorbeeld ‘n plaaswag moet aan al die bepalings van hierdie Wet voldoen. Die Polisiediens ondersteun die gedagte van buurt- en plaaswagte wat in samewerking met die Polisie opereer. ‘n Plaaswag is egter iets anders as die kommando wat in Ellisras beoog word. Die Wet op die Verbod op Huursoldaat-aktiwiteite en die regulering van sekere aktiwiteite in lande waar daar gewapende konflik plaasvind van 2006 bepaal in artikel 4 daarvan dat geen Suid-Afrikaner mag aansluit by enige gewapende mag, behalwe die Suid-Afrikaanse weermag nie. ‘n Oortreding van hierdie bepaling kan lei tot ‘n boete en/of tronkstraf.

Agri se standpunt is dat landbouers moet deelneem aan die stelsel van gemeenskap sektor polisiëring wat die kommandostelsel vervang het en by die Polisiediens aansluit as reserviste. Plaaswagte wat in samewerking met die Polisie opereer is wettig en ‘n goeie idee. ‘n Privaat-weermag (kommando) is onwettig.

Dus moet enige persoon wat aan enige vorm van landelike veiligheid betrokke wil raak, seker maak dat dit wettig is.