Minister Nkwinti oor grondhervorming

Minister Nkwinti het in sy begrotingspos-toespraak dit duidelik gemaak dat die regering sy benadering tot grondhervorming radikaal gaan verander. Hoewel die Minister ‘n aanduiding gegee het van regeringsdenke oor ‘n nuwe bedeling, sal onsekerhede eers uit die weg geruim kan word wanneer ‘n groenskrif oor grondgebruik eersdaags vir kommentaar beskikbaar gestel word.

‘n Strategie-dokument van die Departement van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming het die afgelope twee weke wye kommer oor die regering se verbintenis tot die Grondwet se bepalings oor eiendomsreg gegee. Die wysiging van artikel 25 van die Grondwet is as ‘n opsie genoem wat die nasionalisering van grond moontlik sou maak. Minister Nkwinti het in sy toespraak van hierdie moontlikheid weggestuur maar dit steeds duidelik gemaak dat die staat wel beperkings op privaatgrondbesit oorweeg.

“Klaarblyklik bestaan die persepsie dat daar surplus landbougrond in kommersiële boere en andere se hande is wat gebruik kan word vir herverdeling en swart ekonomiese bemagtiging. Enersyds word verwys na eenhede wat groter as bestaanbare ekonomiese eenhede is óf na grond wat nie produktief vir landboudoeleindes aangewend word nie,” sê Johannes Möller, president van Agri SA.

Möller het onderneem om met die regering oor die ekonomiese omstandighede wat onderliggend is tot tendense soos dié van plaasgroottes, in gesprek te tree, in afwagting van die groenskrif wat deur die Minister in die vooruitsig gestel is.

“Tensy die beskerming- en ondersteuningsbasis van die landbou verander, is die benutting van skaalgrootte die enigste uitweg vir volhoubare mededingendheid en winsgewendheid. Verder is die sekuriteitswaarde van grond en die toegevoegde waarde wat behaal word as gevolg van investering en produktiewe aanwending, ‘n hoeksteen van ‘n markekonomie en vir sakevertroue. Agri SA plaas derhalwe ‘n premie op respek vir privaatbesit as vertrekpunt vir ekonomiese vooruitgang wat vir boere as ondernemers, werknemers en verbruikers die beste opsie bied,” aldus Möller.

Hy het Minister Nkwinti se verbintenis om pragmaties met die fundamentele verandering tot grondbesit om te gaan, verwelkom. Tog het hy kommer dat idiologies gedrewe inmenging in die grondmark maklik vertroue en investering kan knou met langtermyn negatiewe implikasies vir die landbou as voedselprodusent en werkgewer.