Energieplanne omgekrap

Grondeienaars moes weereens hoor dat hulle dalk tussen 12-18 maande sal moet wag vir Eskom, wat reeds ‘n jaar gelede met grondeienaars begin onderhandel het, om ‘n finale besluit te neem oor die bou van nog twee steenkoolaangedrewe kragstasies, die sogenaamde Coal 3 en 4 in die Steenbokpan-omgewing.

Na ‘n aankondiging van ministeriele vlak dat ‘n kernkragstasie teen 2020 operasioneel moet wees, was dit duidelik dat die regering Eskom se planne deurmekaar gekrap het. Voeg hierby die toestand van die wêreld-ekonomie, die huiwerigheid van die SA-verbruiker om verhoogde elektrisiteitskostes te betaal en die invloed van omgewingsgroepe in potensiele belegger-lande en die onsekerheid rondom die toekoms van ontwikkelings in die Steenbokpan-gebied neem dramaties toe.

Tydens die Waterberg Omgewingsforum se vergadering naby Thabazimbi, was dit duidelik dat voorgenome planne tans in die war is. Tot Vrydag, vertel een Eskom verteenwoordiger, was die bou van nog twee steenkool-aangedrewe kragstasies, Coal 3 en 4, bo aan hul planne. Die tydsberekening het bloot afgehang van die goedkeuring van tariefverhogings.

Na die minister se aankondiging, moet die bou van ‘n kern kragstasie, waarskynlik aan die Weskus, weer ondersoek word. Alhoewel kernkrag, soos wind- en sonkrag, altyd deel was van die strategiese plan, was dit nie onder die uitvoerbare en bekostigbare prioriteite nie.

Die Nasionale geintegreerde Hulpbronplan (NIRP) moet voor die einde van November aan die kabinet voorgelê word. Volgens dr Steve Lennon, Eskom korporatiewe dienste, sal die plan in die eerste kwartaal van 2010 beskikbaar wees en sal daar ‘n publieke deelname proses wees. Hy nooi almal uit om ook, soos met die Forum, aktief daaraan deel te neem. Die plan is opgestel uit ‘n strategiese plan wat Eskom vroeër met die Forum gedeel het.

Dit sal tot gevolg hê dat grondeienaars en ontwikkelaars in die Steenbokpan-omgewing tussen ses tot twaalf maande moet wag om te hoor of die bou van die nuwe kragstasies sal voortgaan, meen Eskom hoof ingenieur, mnr Mfundi Songo. Eskom gaan egter voort met die omgewingsimpakstudies en spesialis studies, wat volgens grondeienaars reeds lank agterwee is. “Even if we do not develop this project ourselves, a lot of possibilities exist, for example independant power suppliers that will generate power for Eskom,” says Songo.

Volgens mnr Lesley Naidoo, ook deel van die Eskom-span, is daar tans soveel veranderlikes in die beplanning, dat dit baie moeilik is om enige voorspellings te waag. Belangrike kwessies wat eers opgelos moet word, is die Nasionale Hulpbron plan en ‘n duidelike besluit deur die regering, toestemming tot verhoogde tariewe, verbetering in die wêreldekonomie en die ondersoek van moontlike internasionale beleggers.

Elana Greyling