Munisipaliteit aanvaar nie dispuutverklaring

Hennie Pauw

THABAZIMBI –Die tweede dispuut wat deur die TVF teen die Thabazimbi Munisipaliteit verklaar is vir die 2009/10 finansiële jaar is nie aanvaar nie, aangesien die feite, volgens die Munisipale Bestuurder se mening, ongegrond is.
Die TVF het reeds `n dispuut verklaar in Mei 2009 ten opsigte van die 2008/09 begroting. Dié dispuut is nog nie aan gespreek deur die munisipaliteit nie.
‘n Tweede dispuut is verklaar teen die begroting vir 2009/10, op grond daarvan dat die insette van die publiek geïgnoreer is ten opsigte van die begroting, dat geen publieke konsultasie plaasgevind het ten opsigte van die implementering van die belastingbeleid en dat die huidige finansiële jaar se begroting nie op werklike uitgawes gebaseer is nie, maar op die vorige jaar se begroting.
Die munisipaliteit ontken hierdie aanklagte. Volgens die munisipaliteit, indien ‘n belastingbeleid, met enkele wysigings ooreenstem met die vorige jaar se belasting beleid, word ‘n volle proses van vergadering en publieke konsultasie nie benodig nie.  Die munisipaliteit is van mening dit die geval met die huidige  belastingbeleid is.
Die vorige begroting is goedgekeur saam met ‘n belastingbeleiddokument wat nooit ter insae van die publiek was nie. ‘n Belastingbeleid  is wel versprei en kommentaar daarop ontvang vir die 2009/10 begroting. Die dokument wat egter goedgekeur was tydens die 2009/10 begrotings proses, was verskillend van die goedgekeurde een van 2008/09 en verskil wesenlik in inhoud.
Vir goedkeuring van die finansiële begroting tydens die Raadsvergadering, word dit deur wetgewing vereis dat, alvorens die Munisipale Raad `n besluit kan neem om die begroting goed te keur, alle insette wat die publiek gelewer het, deur die burgemeester aan die Raad moet openbaar. Slegs na bespreking van die insette deur raadslede, kan die Raad `n beslissing maak oor die begroting. Hierdie voorgeskrewe prosedure is nie deur die burgemeester gevolg nie.
Groot ongelukkigheid bestaan by die TVF omdat die munisipaliteit in gebreke bly om die ware finansiële toedrag van sake bekend te maak aan die mense van Thabazimbi.
Na ‘n lang gesukkel om dokumentasie te bekom oor die werklike uitgawes van die munisipaliteit en hoe dit met die huidige begroting vergelyk, blyk dit daar verskeie diskrepansies is in die inligting wat aan die publiek verskaf word. Die verskil is as gevolg van die vergelyking van begrote syfers van die vorige finansiële jaar, sonder die inagneming van die werklike uitgawes tydens die selfde periode.
Ten opsigte van die vorige jaar se begroting is daar met R1,8m oorspandeer op die salaris-begroting. Die voorspelde 41% verhoging (wat voorsiening maak vir die aanstelling van 40 nuwe werknemers) in vanjaar se begroting is bereken op die vorige jaar se begrote bedrag. Op hierdie manier, meen die Voorsitters Forum, word die oorspandering verdoesel of “minder persone word aangestel om die oorspandering goed te maak”.
Die “begroting op begroting” dui ‘n verhoging van 23% aan, maar die werklike verhoging, gemeet aan werklike uitgawes, na beplande uitgawes is 31%. Dit blyk ook dat die inkomste volgens begroting met 23% verhoog, maar die werklike verhoging van inkomstes 37% is.
Dit is onduidelik waarom die werklike verhogings nie in die begroting aangedui is nie of in die persverklaring van die burgemeester bekend gemaak is nie.
Dit blyk dat die grootste persentasie nie-betalers van dienste en belasting in Regorogile is (41,6%), dan Northam (amper 20%), landbou (12,8%) en Thabazimbi (16,6%). Dit blyk dat daar ‘n bedrag van meer as R48,5m se skulde is wat agterstallig is. Van die bedrag verteenwoordig Regorogile se uitstaande skuld R20,5m. Die totale gelewerde rekening maandeliks vir dienste en eiendomsbelasting vir Regorogile beloop om en by R600 000 per maand.
Ernstige vrae word ook gevra oor die rede waarom myne soos Northam Plats, Amandelbult en Swartklip se belasting wat hulle moet betaal, nie op die inkomstestaat aangetoon word nie en of hulle wel betaal. Daarenteen het PPC Sement meer as R16m meer betaal as die R6,2 waarvoor begroot is, sonder enige verduideliking waarvoor die addisionele betaling is.