Prys van Landbou-eiendom val met ’n derde

Bloomberg berig dat sedert die regering begin het met sy planne om die grondwet sodanig te verander om eiendom te onteien sonder vergoeding en kommoditeitspryse geval het na ’n rekord oes wat gevolg het op ’n droogte, het die prys van landbou eiendom met meer as ’n derde geval.
Johann Bornman, ’n ekonoom en voorsitter van Agri Development Solutions, het Maandag gesê dat die gemiddelde prys waarvoor landbougrond sedert Julie verkoop is was R9 318 per hektaar teenoor die gemiddeld van R13 700 per hektaar gedurende Desember nadat die ANC sy beleid hieroor bekend gemaak het.

Hy het data gebruik wat deur die aktekantoor, wat die registrasie van eiendom beheer, bekend gemaak is. Hierdie inligting is vir die eerste keer in Sondag se Rapport gepubliseer.

Die skuif in beleid deur die ANC het bygedra tot ’n wyer markskommeling so ver dit Suid-Afrikaanse bates aan betref.

Kritici van die nuwe beleid en voornemende beleggers sê dat dit kan lei tot erosie van eiendomsreg, dit terwyl die ANC reken dat nog meer gedoen moet word om die skewe rasse land-eienaarskap patroon, wat terug dateer na die koloniale en apartheid regerings tydperk, reg te stel.

Terwyl daar wydverspreide konsensus is oor die bespoediging van land hervorming, is die siening oor hoe dit gedoen moet word totaal uiteenlopend.

Volgens Bornman stem almal saam dat dit moet gebeur en daar is bykans nie ’n boer wat nie bereid is konstruktief deel van die proses te wees nie.

“Die probleem is net dat niemand tot by die punt kom waar gesê word ‘dit is waar ons nou is, hier is die plan en dit is waar ons wil eindig’.”

Die opbrengs uit die landbou industrie het met 29 persent gekrimp gedurende die tweede kwartaal wat ’n groot bydrae gelewer het tot die land sy eerste resessie sedert 2009.

Die gemiddelde prys per hektaar landbougrond is 43 persent laer as in April 2016, toe dit op ’n rekord hoogtepunt was, het Bornman gesê. Die totale waarde van transaksies het met 57 persent sedert Desember tot R826 miljoen gedaal het hy toegevoeg.

IHS Markit reken boere se skuld by kommersiële banke en koöperasies, waar eiendom gewoonlik as sekuriteit aangebied word, is in die orde van R160 miljard, gebaseer op syfers vervat in die sentrale bank-data.

Bron: Chris Bateman 11 September 2018: Agriculture, ANC, BNT5, Farmland, Land Expropiation, Property