Rooftog van Nederlandse toeriste: Optrede van polisieminister te min te laat

‘n Toergroep van 38 Nederlandse toeriste is verlede Sondag op die dag van hulle aankoms in Suid-Afrika deur gewapende rowers oorval op weg vanaf OR Tambo lughawe en van geld en juwele beroof deur ‘n bende waarvan een in polisie uniform geklee was. Dit het gebeur nieteenstaande die Internasionale Toerisme-dag wat wêreldwyd verlede week gevier is.

Die groep sou vir 22 dae deur die land getoer het maar het eerder besluit om hulle toer kort te knip en het Dinsdag die land verlaat. Dit is ‘n klap in die gesig van Suid-Afrika se minister van polisie, Fikile Mbalula, wat nadat hy hulle in hul hotel by die Lodge in Four Ways, waar hulle ingeboek het, besoek het en daarna eerder by hul besluit gebly het om die land te verlaat en onder polisie begeleiding na OR Tambo geneem is.

Die toergroep het ondermeer lede van die Nederlandse polisie offisiere ingesluit. Twee van die toeriste is tydens die aanval beseer.

Volgens die Nederlandse ambassade, Marisa Gerards, het die toeriste besef dat misdaad nie ‘n spieëlbeeld van die situasie in Suid-Afrika is nie, en het hulle besluit om die land te verlaat op aandrang van hulle families tuis nadat heelwat spasie aan die voorval deur een van die land se groot koerante afgestaan is.

Volgens Pieter Groenewald, leier van die VF Plus, was die besoek wat die minister van polisie, Fikile Mbalula, aan die 38 Nederlandse toeriste gebring het was die regte ding om te doen, maar dit is helaas “te min te laat”.

Groenewald sê die rooftog is slegte nuus vir Suid-Afrika en skaad nie net die land se toeristebedryf nie, maar ook die ekonomie en die totale beeld van Suid-Afrika in die buiteland.

“Die wanorde in die topbestuur van die polisie waar daar nie permanente hoofde aangestel word nie en waar belangrike teenmisdaad-strukture vir politieke gewin deur die regering misbruik word, het veroorsaak dat ons nou die wrang vrugte daarvan pluk deur voorvalle soos hierdie aanval.

“My voorspelling is dat daar ʼn toename gaan wees in hierdie tipe rooftogte. Dit sal beslis ʼn negatiewe effek hê op Suid-Afrika se bod op die 2023-Wêreldrugby- kampioenskap omdat toeriste, nieteenstaande ʼn gunstige wisselkoers, weens misdaad nie die land sal wil besoek nie.

“Indien die minister daadwerklik iets wil doen, moet hy die polisie nou skoonmaak van al die korrupte elemente soos hy beloof het om te doen, en moet ervare en kundige polisielede permanent aangestel word in die topstruktuur sodat die bestuur van die polisie op die regte pad geplaas kan word om misdaad effektief te bestry.

“Solank as wat dit nie gebeur nie, sal misdaad in Suid-Afrika gedy en sal dit die land al hoe meer skade berokken,” sê dr. Groenewald.

In nog ‘n roof-voorval waarby oorsese besoekers betrokke was is daar by vier kamers in ‘n hotel by Haenertsburg naby Tzaneen in die vroeë ure van Dinsdag ingebreek. Toeriste van Peru het die nag in Magoebaskloof Hotel tuis gegaan. By een van die kamers is ‘n vrou van verskeie items, insluitend ‘n kamera, verkyker, reisdokumente en klere beroof.

Bekende medikus dood in plaasaanval

’n Bekende dokter van in die Lephalale distrik, dr Werner Emslie, is Woensdagaand 20 September omstreeks 20:00 op sy plaas sowat 25 km buite Lephalale deur drie rowers oorval en doodgeskiet terwyl hy en twee van sy werkers, beide Zimbabwe burgers, op die stoep by sy huis besig was om die beeste-boek op te dateer.

Volgens getuienis het die honde geblaf, sodanig dat hy die werkers drie keer uitgestuur het om hulle te gaan stilmaak.

Die volgende oomblik is daar ’n skerp lig in hul oë geskyn wat hulle verblind het. ’n Argument het tussen Emslie en die aanvallers ontstaan waarop twee van die aanvallers hom aan sy arms het gegryp en vasgehou het. Net daarna het die skote geval toe hulle op hom losgebrand het.

Sy twee werkers, wat niks van die gesprek verstaan het nie, het laat spaander en die berg ingehardloop om weg te kom. Hulle kon eers heelwat later opgespoor word om te vertel wat gebeur het.

Sy dogter het ’n vriend per SMS gekontak om te sê dat hulle gewapende mans om die huis opgemerk het. Sy het ook kontak oor die radio probeer maak, maar alhoewel sy nie die bure kon hoor nie, het hulle haar gehoor.

Omliggende boere het op die radio-oproep gereageer en hulle na die plaas gehaas waar hulle Emslie in ’n plas bloed op die stoep aangetref het. Hy was reeds dood.

Sy vrou is in die kluis aangetref waar sy met ernstige skiet en snywonde gelê het. Sy was by haar bewussyn maar het geen gevoel in haar bene gehad nie.

Die rowers het met die gesin se nuwe bakkie op vlug geslaan en het in die proses die een kantspieël afgery.

Inligting is ontvang dat die bakkie in Lephalale se rigting vort is terwyl dit later in die teenoorgestelde rigting, op die Thabazimbi-pad, langs die pad regoor die aangrensende plaas gevind is. Hier het die moordenaars waarskynlik in ’n ander voertuig oorgeklim, waar die spoor ook doodgeloop het.

Emslie se eggenote is intussen na die Lephalale Hospitaal geneem waar sy gestabiliseer is. Sy is die oggend omstreeks 03:00 per helikopter na ’n hospitaal in Pretoria oorgeplaas waar haar toestand steeds as kritiek aangegee is.