Die Kwêvoël

Grondeisers bewerings: Spesiale ondersoek na Departement Grondsake

“Die nuus dat ’n spesiale eenheid deur die staatspresident, meneer Jacob Zuma, ingestel is om die sake van die Departement van Landelike ontwikkeling en Grondsake te ondersoek, is verrassend maar ook lank verwag” sê Theo de Jager, voorsitter van Agri Limpopo se Landbou-ontwikkelingskomitee in reaksie op die bekendmaking dat die sake van hierdie departement vanaf 2008 tot op hede ondersoek gaan word. “Die manier hoe ondersoeke na grondeisers se bewerings gedoen is, met waardasies omgegaan is en aanbiedinge en uitbetalings aan grondeienaars hanteer is, regverdig so ’n ondersoek. Die werkswyses van hierdie departement maak dit kwesbaar vir bedrog en korrupsie”.

De Jager het bygevoeg: “Agri Limpopo verwelkom elke aksie wat daarop ingestel is om korrupsie en oneffektiewe aanwending van staatsfondse uit te wys en reg te stel. Die gevolge van hierdie ondersoek kon egter beswaarlik op ’n meer ongeleë tyd vir landbou gekom het. Die departement is sentraal tot grondhervorming. Die omvattende ondersoek sal waarskynlik daartoe lei dat ons nou nog moeiliker toegang tot die minister en sy amptenare sal verkry. Die moontlikheid van skorsings van personeel op verskeie vlakke, kan ook nie uitgesluit word nie. Dit sal tot groter probleme lei om enige vordering te kan maak met grondhervor-mingsplanne wat ’n sensitiewe stadium van onderhandeling bereik het, en gereelde gesprek met die departement noodsaak. Agri Limpopo wil aan die regering voorstel dat sekere kardinale funksies van die department, soos grondaankope in die PLAS- en NOP-programme, en boerontwikkeling, geprivatiseer word om omvattende vertragings en gepaardgaande frustrasies te vermy”.

“Die minister beskuldig boere gereeld daarvan dat hulle nie genoeg doen om grondhervorming te laat slaag nie. Hierdie ondersoek gaan hopelik nou die ware probleem in die grondhervormingsproses ontbloot, synde oneffektiewe aanwen-ding van beskikbare skaars geldbronne” sê Leon Borcherds, president van Agri Limpopo.

NOP se plan vir grondhervorming meer vriendelik gemaak

Die voorsitter van Agri Limpopo se Landbou-ontwikkelingskomitee, Theo de Jager, sê “Agri Limpopo se aktiewe deelname en leiding in die verfyning van die plan in Hoofstuk 6 van die Nasionale Ontwikkelings Plan (NOP), het juis ten doel om die plan so landbouervriendelik en ekonomiessinvol as moontlik te maak.”
Agri Limpopo kan nie ‘n plan ondersteun wat politieke doelwitte dien en grondeienaars die rekening vir grondhervorming laat vereffen nie. Daarom is die volgende beginsels deel van die verfynde plan soos ontwikkel onder leiding van Agri Limpopo se landbou-ontwikkelingskomitee:
Elke deelnemende projek behoort die volgende aspekte in sy besigheidsplan aan te spreek: werkskepping, eienaarskap (in grond of die besigheid), moet volhoubaar wees (besigheidssin maak), vaardig-heidsoordrag en menslikehulpbronontwikkeling verwesentlik om onaf-hanklike kommersiële boere te skep, sterk saam-boer-benadering as onderbou hê (die gebrek hieraan het tot nou uitgeloop op baie mislukte projekte!), voedselsekuriteit bevorder en die sosio-ekonomiese omstandighede van die deelnemende partye (grondeienaar en beguns-tigdes) en omliggende gemeenskappe, verbeter.

Leon Borcherds, president van Agri Limpopo, voeg by: “Die verwarring wat minister Nkwinti se 50/50 model meegebring het, het nog steeds nie gewyk nie. Sy bedoeling was dat ‘n grondeienaar 50% van sy bestaande grond in so ‘n bemagtigingsprojek verloor. Selfs nadat hierdie onaanvaarbare propaganda ontmasker is as onhaalbaar, teenproduktief en dat voedselsekerheid in gevaar gestel word daardeur, maak dit steeds goeie politieke retoriek wat gereeld gepredik word net om politieke sentimente lewend te hou en grondeienaars negatief te stem!”

“Oplossing vir grondhervorming- en ekonomiesevraagstukke in SA moet uitgewerk word deur al die rolspelers in die landbouwaardeketting. Die feit dat BASA en Agbiz met eie inisiatiewe, gebaseer op die NOP besig is, onderstreep juis die feit dat nie net primêre landbouprodusente en grondeienaars alleen hierin lotsgebonde is nie, maar ook spelers elders in die waardeketting afhanklik is van ekonomies gesonde uitkomste! Die uitdaging lê daarin dat al hierdie rolspelers gesamentlik hul deel sal doen om ‘n oplossing te kry, dit te implementeer en nie sal wag dat die regering die inisiatief moet neem of die oplossing moet uitwerk nie” sê Leon Borcherds.

“Tydens Agri Limpopo se kongres later in Augustus is ruim voorsiening gemaak vir in-diepte gesprekvoering oor die kwessie van grondhervorming. Tydens ‘n paneelbespreking sal hierdie saak vanuit verskillende hoeke bekyk word. Agri Limpopo, TLU SA Noord, AFASA, NAFU, Agbiz, Landbank en Limpopo Dairies sal deelneem aan die debat. Grondeienaars wat belangstel om meer te weet oor die aspekte wat in hierdie mediaverklaring aangespreek is, word genooi om die Limpopo Landbou Indaba op 23 Augustus 2017 tydens die Agri Limpopo 2017 Kongres, by te woon. Vir meer besonderhede kan Helena geskakel word by 015 – 065 066 9” is die raad van Willem van Jaarsveld, HUB van Agri Limpopo.